1 ) İri bebek nedir?

Olması gerektiğinden büyük olan ve miadında doğumlarda 4000 gramdan  fazla olan bebeklere “İri bebek” adı verilir. Toplum arasında “tosuncuk” şeklinde ifade edilen iri bebekler, dış görünümleri sevimli olmasına rağmen, çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedirler.

İri bebek genellikle hamileliklerin % 10 ‘unda görülmektedir. Bu duruma sebep olarak annede bulunan şeker hastalığı, hamilelikte şeker hastalığı, hamilelik döneminin uzaması, annenin fazla kilolu olması ve genetik nedenler sebep olabilir. Ailevi ve ırksal olarak da iri bebek ile karşılaşılmaktadır. Daha çok İspanyol ırkı ve anne ile babanın iri olması durumunda, bebeklerinin de iri olması için bir etkendir. İncelenen çeşitli araştırmalarda, en çok erkek bebeklerin kız bebeklere göre iri olma riski daha çoktur. Ancak hala iri bebeklerin genelinde bir risk faktörü meydana konamamaktadır.

İri bebek dünyaya getiren annelerin, şeker hastası olması ya da fazla kilolu olması durumunda anne ve dolayısı ile bebeğin kanında yüksek kan şekeri olmasına sebep olmaktadır. Yüksek miktarda ki şeker insülin, büyüme hormonu ve diğer büyüme etkenlerini harekete geçirerek organların daha çok büyümesine ve yağ ile glikojen biriktirmesini etkilemektedir.

Genellikle, normal doğumlarda iri bebeklerin doğumu, anne için ve bebek için zorlayıcı olacaktır. Bazı durumlarda bebeğin doğum esnasında zarar görmesine bile sebep olabilir.

2 ) İri bebeğe sebep olan durumlar;

  • Diyabetli anne,
  • Etnik ve ırksal faktörler yani iri yapılı ırk ya da genetik,
  • Annenin aşırı kilo alması ve kilolu olması,
  • Çok fazla doğum yapmış anne,
  • Hamilelik süresinin 40 haftayı geçmesi durumu
  • Erkek bebek
  • Anne ve babanın iri yapılı kimseler olması

3 ) Doğumda artan risk

İri bebeklerin asıl problemleri doğum ile meydana gelmektedir. Zor ve uzun bir doğum sürecinin ardından, bebeğin doğum yolu üzerinde omuzlarının takılması ve doğum travması riski düşünüldüğünden daha fazladır. Doğum travmasında ise, en çok sinir zedelenmeleri bir hayli görülebilmektedir.

İri bebeklerde, vajinal doğum ihtimali çok düşüktür. Sezaryen doğrum  riski ise, yüksektir. Doğumun tamamlanmasının ardından ise, iri bebeklerin en az prematüre bebekler kadar sağlık sorunları meydana gelmektedir. Elektrolit dengesizliği, bilirubin miktarının yükselmesi ile alakalı sarılık, erken şeker düşmesi ve yoğun bakım gereksinimi çok fazla karşı karşıya gelinen durumlardır. Ne yazık ki, kontrolsüz şeker hastalığı olan annelerden doğan bebeklerde, doğumdan önce ve doğumun hemen ardından kayıplar da bir hayli görülmektedir.

4 ) İri bebek teşhisi

Anne karnında iri bebeğin teşhisi için en önemli yöntem ultrasonografidir. En çok 6. Ayın sonrasında düzenli aralıklar ile yapılan ultrasonografide, bebeğin gelişiminin olması gerekenden daha hızlı olduğu tespit edilirse, iri bebek şüphesi meydana gelir. 24 ile 28 haftalar arasında uygulanan şeker tarama ile şeker yükleme testi sayesinde, hamilelik şeker hastalığı açısından inceleme yapılmalıdır.

En çokta daha önce gerçekleşen hamileliklerinde iri bebek dünyaya getirmiş olan ya da anne karnında bebeğini kaybetmiş olan anne adaylarına hamileliğin ilk dönemlerinde kan şekeri ve şeker yükleme yapılması, özellikle şeker hastalığı teşhisinin zamanında konmasını ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlar.

5 ) Kilo kontrolü çok önemli

İri bebek teşhisi konan anne adaylarının, şeker hastalığı tanısı olmaması durumu, herhangi özel bir tedavi gerektirmez. Şeker hastalığı olması halinde, kan şekerinin düzene sokulması çok önemlidir.

Gerekli görüldüğü taktirde insülin de tedaviye konabilir. Yapılan bu önlemler, bebeğin kilo almasını çok fazla değiştirmez, ancak bebeğin doğumdan önce ki ve sonra ki dönemlerinde oluşabilecek kayıp riskini minimuma indirir. Fazla kilolu kadınlarda ise, kilo alımının dikkat altına alınması halinde de oluşabilecek riskleri azaltır.

Şeker hastalığı ya da hamilelik şeker hastalığı bulunan anne adayları, 28 haftadan itibaren yakın kontrole alınmalıdır. NST, Fetal biyofizik profil ve doppler ile, anne karnında bulunan bebeğin sağlığı izlenmelidir. En çok hipertansiyon riski ve bebeğin suyunun gerkenden fazla olması riski göz önünde bulundurulur.

Doğum esnasında iri bebeklerde sezaryenin tercih edilmesi gerekmektedir. Vajinal doğum sırasında en çokta bebeğin omuzlarının takılması ve bebeğin travmaya uğraması ile beraber, annenin doğum yolunda parçalı yırtıklara meydana gelmesi kaçınılmazdır. Bebeğin doğum tamamlanmasından sonra karşılaşabileceği riskler için, yoğun bakım şartları hazır bulundurulmalıdır.

6 ) Doğumdan sonra neler yapılmalı?

  • Doğum kilosu gereğinden fazla olan bebeklerde, doğum tamamlandıktan sonra sıklıkla kan şekerinde düşüklük sorunu ile karşı karşıya kalınmaktadır.
  • Bu sebepten dolayı da, bebeğin kan şekeri takibi düzenli bir şekilde yapılmalıdır.
  • Hamilelik dönemi içerisinde kendisinde gizli şeker çıkan anne adaylarının ise, doğumdan 6 hafta sonrasında endokrinoloji kliniğine başvurarak kan şekeri testlerini yeniden yaptırmalıdır.

7 ) Normal doğumda bekleyen tehlikeler nelerdir?

İri bebek olması halinde, normal doğum denenir ise, oluşabilecek riskler aşağıda ki gibidir.

Doğumun gerçekleşememesi

Doğumuz uzaması ve bebeğin oksijensiz kalması

Bebeğin daha sonra beyin özrü olması

Doğum esnasında bebeğin omuzunun takılması ve sinir zedelenmesi

Annenin vajeninde meydana gelen yırtılmanın normalden fazla olması

Yorum bırak