Kadınlarda adet kanaması 2-7 gün arasında sürmelidir. Yedi günden uzun ya da 2 günden kısa süren adet kanamaları normal değildir. Adet dışında kanamalar olması ise ara adet kanaması olarak tanımlanmaktadır. Ara adet kanamaları, anormal kanamalar olarak ifade edilir.

Adet dönemi; yumurtalıklardan salgılanan östrojen ve progesteron hormonunun rahim iç tabakası olan endometirum adı verilen tabakada kalınlaşmaya yol açar. Her ay, adet döneminin 14. Günü yumurtlama meydana gelir. Yumurta, fallop tüplerinden girer ve sperm ile dölleneceği alana ulaşır. Şayet yumurta döllenmezse, hamilelik oluşmaz. Bu sebeple de hormon seviyeleri düşer. Hormon seviyeleri düştükçe, olası bir gebelik için hazırlanmış olan rahim iç tabakası bir miktar kanla beraber vücuttan atılır. Bu durum adet olarak tanımlanmaktadır.

Adet dönemi, kanamanın gerçekleştiği ilk günden itibaren sayılmaya başlar. Diğer adet döneminin ilk gününe kadar da devam eder. Genellikle kadınlar 28 günde bir adet görmektedir. Ancak süre bundan daha uzun ya da kısa olabilir. Önemli olan adetlerin her ay aynı süre aralığında olmasıdır.  Adet döneminin, 3 normal dönem boyunca yada 6 ay boyunca olmamasına amenore yani hiç adet görememe denir.

Anormal rahim kanamaları nedir?

Ara adet kanamalarına ya da anormal adet kanamalarına her yaştan rastlamak mümkündür. Hastanın adet dönemlerinin anormal olabileceği çeşitli dönemler vardır. Örnek olarak adetinin ilk başladığı yıllarda düzensiz adet kanamaları normal kabul edilebilir. Bunun dışında 35 yaşından sonra menopoz dönemine yaklaştıkça karşılaşılan düzensiz kanamalar da normal kabul edilmektedir. Ancak sebebi bilinmeyen ara kanamalar meydana geliyorsa, adetler düzensizse, kanama yoğun oluyorsa mutlaka bir uzman tarafından değerlendirme şarttır.

Anormal kanamalara ve ara adet kanamalarına yol açan faktörler:

Anormal ve ara adet kanamalara sebep olabilecek birçok faktör mevcuttur. Yaş grubu bu noktada oldukça önemlidir. Yaş, cinsel ilişki, sorunun ne süredir devam ettiği gibi faktörler, anormal kanamalarının tedavisinin daha kolay yapılmasını sağlayabilir. Ancak bu duruma yol açabilecek faktörlerin detaylı olarak tespit edilmesi ve kontrol edilmesi oldukça önemlidir.

Anormal kanamalara yol açabilecek diğer sebepler ise:

  • Hamilelik
  • Düşük öyküsü,
  • Dış gebelik,
  • Doğum kontrol yöntemleri kaynaklı problemler (doğum kontrol hapı, spiral vs…),
  • Rahim veya rahim ağzının iltihapları,
  • Miyomlar,
  • Polipler,
  • Pıhtılaşma ile ilgili bozukluklar,
  • Rahim kanseri,
  • Rahim ağzı kanseri,
  • Şeker hastalığı (diyabet),
  • Tiroit,
  • Diğer kronik hastalıklar.

Tanı nasıl koyulur?

Anormal kanamalara yol açan faktörün tespit edilmesi için ilk olarak hastanın tıbbi geçmişi değerlendirilmelidir. Bunun için ise sorulan sorular:

  • Geçmişteki veya şimdiki hastalıkları
  • Kullandığı ilaçlar
  • Doğum kontrol hapı kullanımı
  • Vücut ağırlığı,
  • Beslenme düzeni,
  • Egzersiz alışkanlıkları,
  • Stres düzeyi,
  • Geçirilmiş cinsel hastalıklar sorgulanır.

Bu aşamada kadın hastalıkları ve doğum uzmanı adet düzenlerini de sorgulayacaktır. Bu sebeple de adetlerin kayıt altında tutulması her kadın için çok önemlidir. Yapılan muayeneden sonra ise fiziki muayene gerçekleştirilir. Daha sonra ise kan sayımı, eğer gebelik varsa bunları gösteren kan testleri yapılacaktır.

Endometrial biyopsi:

Rahim içinin katater aracılığı ile kazınması ve alınan parça örneğinin mikroskop altında incelenmesidir.

Ultrason:

Ses dalgaları yardımıyla görüntülerin elde edilmesi ve pelvik organlarının değerlendirilmesi işlemidir. Ultrason cihazı vajinal olarak ya da karın üzerinden yapılabilir.

Sonohisterografi (SİS):

Plastik bir katater aracılığı ile rahim için,n yeterli steril sıvı ile doldurulması ve daha sonra vajinal yoldan ultrason ile değerlendirme anlamına gelir.

Histeroskopi:

Teleskoba benzeyen bir alet ile vajen ve rahim ağzının direkt olarak değerlendirilmesidir.

Dilatasyon ve küretaj (D&C):

Rahim ağzının açıklığının genişletilmesidir. Rahim içini döşeyen endometrium yapısının kazınması ya da vakumlu yöntemle örnek alınması işlemidir. Alınan parça, mikroskop altında değerlendirilir.

Histerosalpingografi

Rahim içine ve fallopian tüplere verilen kontrast maddenin röntgen ile değerlendirilmesi işlemidir.

Laparoskopi:

Karından göbeğin hemen altından uygulanan ince bir kesiden karın içine ince bir teleskopun yerleştirilmesi ve bu sayede karın içinin incelenmesi işlemidir.

Tedavisi nasıldır?

Anormal kanamaların ve ara adet kanamalarının tedavi edilmesi için hastanın genel sağlık durumu da değerlendirilip, bu duruma yol açan faktörlerin tespit edilmesi gerekir. Doğru tedavi yönteminin bulunması için hastanın yaşı, kanamanın yoğunluğu, çocuk isteyip istemediği gibi faktörler göz önünde tutulmalıdır. Doktor, planladığı tedaviyi bu faktörlerle beraber belirler. Gerekli durumlarda hormon tedavisi kullanılması yeterli olurken, çeşitli durumlarda cerrahi yöntemlere başvurmak gerekebilir. Ancak ilaçların etkisi, birkaç adet döneminden sonra tespit edilebilmektedir. Şayet hamilelik şüphesi söz konusu ise, tedaviye başlamadan önce gerekli testlerin yapılması gerekebilir.

Hormon takviyeleri

Adetlerin düzenli olmaması, ara adet kanamaları için doğum kontrol hapları kullanılması önerilebilir. Doğum kontrol hapları kullanmak adet kanamalarının daha düzenli olmasını sağlarken, belirtilerin hafiflemesine de yardımcı olacaktır. Progesteron, endometrial hiperlazi adı verilen rahim içi kalınlaşmasını engeller. Hormonlar, kanamayı kontrol altına almak için uzun vadede kullanılmalıdır. İlk aylarda şiddetli olan kanamalar, ilerleyen haftalarda azalarak devam edecektir.

Diğer ilaç tedavileri

İbuprofen’ne benzer nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar ağır kanamaları kontrol altında tutmaya destek vermektedir. Bununla beraber adet sancılarının azalmasını da sağlamaktadır. Diğer tedavi yöntemi ise pıhtılaşmayı kontrol altına alarak tedavi sağlayan ilaçlardır. Ara adet kanamaları ile beraber enfeksiyon da mevcut ise antibiyotik kullanımı gerekebilir.

Cerrahi tedavi yöntemleri:

Hastaların bazılarında anormal rahim kanamalarına yol açan faktörler miyom ve polip gibi iyi huylu kanamalardır. Bu yapıların çıkarılması için cerrahi yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu işlemler histereskopi ile uygulanabileceği gibi çeşitli durumlarda açık yöntemle ameliyat yapılması da gerekebilir.

Endometrial ablasyon da anormal uterin kanamanın tedavisinde sıkça uygulanan bir yöntemdir. Endometrial ablasyon, elektrik, lazer, ısı , veya dondurma yollarından herhangi birisi ile rahim içinin tahrip edilerek tedavinin sağlanmasıdır. Bu durumda kanama kalıcı olarak ortadan kaldırılır. Tedaviden önce yapılması gereken öncelikli şey ise endometrial biyopsi alınmasıdır. Anca hasta bu işlemden sonra hamile kalamamaktadır.

Histerektomi, rahmin alınması operasyonudur. Anormal kanamaların tedavisinde yaygın olarak kullanılır. Ancak rahmin alınması yani histerektomi işleminden sonra kadının gebe kalamayacağı konusunda bilgilendirilmesi gerekir. Bu sebeple çocuk istemi olmayan kadınlara uygulanmaktadır.

Tüm bunların neticesinde ise:

Şayet adet kanamaları düzensizse mutlaka bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmalısınız. Anormal kanamaya yol açabilecek birçok faktör söz konusudur. Doktor, gerekli muayene ve tetkikleri yapmadan anormal kanamalarının sebeplerini bulamaz. Düzensiz adet kanamaları ya da anormal kanamalar söz konusu ise sebebi tespit edilmeli ve gerekli tedavi yöntemlerine başlanmalıdır. Şayet tedaviye rağmen adetler düzene girmiyorsa ve kanamalar devam ediyorsa, farklı yöntemlere başvurularak tedavi sağlanmalıdır.

Yorum bırak