Dış gebelik, döllenmesi sağlanan bir yumurtanın rahim içi yerine başka bir yerde yerleşim göstermesi olayıdır. Dış gebeliğe % 90 ile % 95 civarında fallop tüplerinde rastlanmaktadır. İlk 3 ayda yaşanan anne ölümlerinin en çok karşılaşılan sebepleri arasında ve hamileliklerin yaklaşık % 1inde karşılaşılır. Döllenen yumurta herhangi bir sebepten dolayı tüplerden rahim boşluğuna kadar olan yolculuğunu tamamlayamaz. En çok tüplerde karşılaşıldığından dolayı, ektopik gebelik denildiğinde genel olarak tubal gebelik akıllara gelir.

Hamileliğin ilk zamanlarında aynı normal hamilelik belirtileri gösterir. Bu belirtiler;

  • Adet gecikmesi,
  • Yapılan hamilelik testlerinin pozitif çıkması,
  • Mide bulantısı,
  • Kusmalar,
  • Göğüslerde hassasiyet oluşması

Gibi normal hamilelikte meydana gelen belirtiler dış gebelikte de görülür. Tüplere yerleşmiş olan hamilelik gelişim göstermeye başlar. Belli bir büyüklüğe gelmesinin ardından, tüpleri germesi sonucunda burada bir yırtılmanın ve kanamanın meydana gelmesine sebep olur. Ancak dış gebelik fark edilmez ve tedavisi gerçekleştirilmez ise, iç kanama meydana gelir ve bu kanama anne ölümü ile sonlanabilir. Ektopik gebeliğin önemi buradan kaynaklanır.

Dış gebelik açısından riskli kabul edilen grup kimlerdir?

Bazı kadınlar dış gebelik geçirme açısından diğerlerine göre daha riskli durumdalar:

  • İç genital organlara yayılmış, ciddi genital enfeksiyonlar geçirmiş olan kişiler
    Çok eşli olan kişiler
  •  Korunmak için spiral kullanan kişiler
    Daha önce herhangi bir sebepten dolayı (örneğin apandisit ameliyatı) karın iç organları ile alakalı ameliyat geçirmiş olan kişiler
    Daha önce dış gebelik yaşamış olan ve tüplerinden ameliyat olan kadınlar.
    Kısırlık tedavisi için tüp bebek veya mikroenjeksiyon gibi yöntemler uygulanmış olan ve tüplerinde hastalık tespit edilen kadınlar.

Dış gebeliğin az rastlanan şekilleri

Dış gebelik çok az da olsa, tüpler dışında bölgelerde de yerleşim gösterebilir. Bazı durumlarda tüp içine yerleşmiş olan hamilelik, belli bir müddet sonra düşük olarak sonuçlanır ve materyal karın boşluğu içine düşüşü sağlanır. Canlılığını daha kaybetmediğinden dolayı da, burada tekrar yerleşim gösterir ve büyümesine devam eder. Literatüre bakıldığı zaman, karın boşluğuna yerleşip, miada kadar ulaşan hamilelikler de bulunmaktadır. Tüpler dışında yumurtalıklarda ve rahim ağzında da dış gebeliğe rastlanabilir.

Dış gebeliğin en talihsiz olarak kabul edilen şekli, heterotopik gebelik olarak ifade edilen durumdur. Burada aynı anda hem bir dış gebelik hem de normal rahim içi gebelik bulunur. Ultrason muayenesi esnasında rahim içinde normal bir şekilde gelişim göstermekte olan bir hamileliğe rastlandığı için, ektopik çok rahat bir şekilde atlanabilir.

Ektopik gebeliğinin risklerinden korunabilmek için, adet gecikmesi yaşandığı zaman, vakit kaybetmeden doktora gitmektir. Bu sayede en erken zamanda tespit edilen dış gebelik, kadına ve tüplere herhangi bir zarar vermeden, bir an önce tedavi edilebilir.

 Dış gebelikte yaş faktörü

Kadın yaşı, tüplerin hareketliliğini azaltır. Bu sayede hamilelik ürününün uterusa ulaşmadan tüpün içinde yerleşme ve gelişme ihtimalinde artış meydana gelir.

Dış gebelik nasıl tedavi edilir?

Dış gebelik tanısı erken dönem içerisinde konduğu zaman, yani henüz tüp yırtılmadan tespit edildiğinde, hasta daha kan kaybı yaşamadan laparoskopik yöntem sayesinde tedavi edilme şansı oldukça yüksektir. 

Bununla beraber, laparoskopik tedavinin hastanın tüpünün alınmadan “tüpün içinin boşaltılarak” tedavi edilmesini ve bu sayede tüpünün korunmasına yardımcı olma konusunda büyük bir yararı vardır. Laparoskopi cihazlarının bulunmadığı yerlerde aynı işlem laparotomi yöntemi ile yani karnın açılması ile de gerçekleştirilebilir.

Yine aynı şekilde erken dönemde kullanılmış olan bir başka tedavi yöntemi de metotreksat olarak ifade edilen ilaçlı tedavidir. 

Çeşitli kriterlerin sağlanması halinde, hastanın genel durumu da eğer buna müsait ise, tek veya duruma göre bir iki doz metotreksat olarak ifade edilen ilaç ile (yani enjeksiyon şeklinde ilaç tedavisi ile) dış gebelik ameliyatına gerek kalmadan tedavi gerçekleştirilebilir.

Fallop tüpü yırtılıp iç kanama başladığı zaman ise, daha çok tek ve en uygun tedavi laparotomi olarak ifade edilen işlem ile karnın cerrahi müdahale ile açılması ve yırtılmış olan tüpün bir kısmının çıkarılarak kanamanın durdurulmasından ibarettir.

13 Yorum

  1. hocam ben bundan 7 ay önce dış gebelikten ameliyat oldum ve sağ tüplerim alındı şimdi 14 haftalık hamileyim ve çok ağrılı geçiyor bu normalmidir

    • Bülent Tıraş Yorum yap

      Merhaba,
      Geçirilmiş karın ameliyatlarına bağlı olarak gelişen yapışıklıklar nedeniyle bazen bu tip karın ağrıları olabilmektedir. Bununla birlikte mevcut gebelik haftanızda rahmin büyümesine bağlı rahim etrafındaki bağların ve ligamentlerin gerilmesi neticesinde hareket etmekle, aniden ayağa kalkmakla birden ağrı şikayetiniz olabilir. Rahmin büyümesine bağlı gelişen round ligament ağrısı genellikle sağ tarafta olur.
      Ayrıca kabızlık ve gaz şikayetleride gebelikte değişen barsak hareketlerindeki değişiklikler nedeniyle sıklıkla karşılaşılan bir durumdur ve bu da karında rahatsızlık ve ağrı şikayetlerine sebep olabilir.
      Karın ağrısı şikayetine eşlik eden idrar yaparken yanma ya da kötü kokulu bir akıntı şikayetiniz de mevcut ise yine genitoüriner sistem enfeksiyonuna bağlı olarak da bu tip ağrılar yaşıyor olabilirsiniz.
      Ancak her zaman için gebelikte kasık ağrısı şikayeti ihmal edilmemesi gereken bir durumdur. Çünkü bu bir düşük tehdidi ya da erken doğum tehdidinin göstergesi olabilir. Size önerim en kısa zamanda gebeliğinizi takip eden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmanızdır.
      Saygılarımla,
      Prof. Dr. M. Bülent Tıraş

      • Ayse sönmez Yorum yap

        Slm hoşam ben 37 yaşındayım 2 çocuğum var. Yenı bı evlılık yabtım çocuk istıyom ama balatım hamıle kalabılırmıyım

  2. Hocam iyi günler benim önemli bir sorum olacak size, geçen sene aynı anda hem iç hem dış gebelik geçirdim iç kanama nedeniyle ameliyata alındım tek tüpüm alındı zehirlendim iki gün sonrada rahimdeki iç gebelik kürtajla sonlandı. Su an yine hamileyim degerim iki gün önce 4000 simdi bugun 11700 hocam durum kesemin ne iyi ne kötü oldugunu söyledi bu arada şu an kan sulandırıcı iğne ve progesteron kullanıyorum kesemin düzelmesi mümkün mü sağlıklı bir gebelik olma ihtimali var mı

    teşekkür ederim.

    • Bülent Tıraş Yorum yap

      Merhaba,
      Hem rahim içerisinde hem rahim dışarısında aynı anda iki gebeliğin oluşmasına heterotopik gebelik denir. Heterotopik gebeliğin doğal yollardan oluşan gebeliklerde görülme sıklığı otuz binde bir olarak bildirilmiştir. Tüp bebek uygulamaları sırasında ise heterotopik gebelik görülme sıklığı %1-2’ye kadar çıkabilmektedir. Geçirilmiş karın içi ameliyatlar, pelvik enfeksiyonlar, daha önce dış gebelik geçirmek, endometriozis, rahim ve tüplere bağlı doğumsal anomaliler gibi durumlar heterotopik gebelik açısından risk faktörleridir. Dış gebeliğin tedavi edilmesinden sonra rahim içerisindeki gebeliklerin yaklaşık %75’inin sağlıklı olarak doğumla sonuçlandığı bildirilmiştir. Ancak siz gebeliğinizi kaybetmişsiniz.
      Vajinal ultrasonografi gebelik kesesini yapısını ve yerleşim yerini görme konusunda daha iyi bir yöntemdir. Sanılanın aksine düşüğe neden olmamaktadır. Gebelik testi değerlerinizdeki artış ve ultrasonda gebelik kesesinin görülmüş olması iyi bulgular olmakla birlikte gebeliğinizin sağlıklı olup olmadığı yapılan takipleriniz neticesinde belli olacaktır. Düşüğü önlemek adına ve gebeliğinizi desteklemek adına hekimiz tarafından zaten bazı tedaviler size başlanmış. Bu noktada ek bir önerimiz bulunmamaktadır. Size önerimiz istirahat etmeniz, ilaçlarınızı düzenli olarak kullanmanız ve hekiminizin önerdiği zamanda kontrollerinizi yaptrımanızdır.
      Saygılarımla,
      Prof. Dr. M. Bülent Tıraş

      • Merhaba bnm reglu dönemim 5 gün gecikti b_hcg testi yaptırdım 0.17 çıktı
        5 günün sonunda hastalandım we 3gun sürdü normalde 6 gün sürmesi gerekirdi.. tekrardan test yaptirmalimiyim

  3. Merhabalar iyi günler benim gebelikle ilgili sorum olucak yaşım küçük korkum çok 3 yıllık evliyim geçen sene bi gebeliğim oldu ama gelişim göstermedi kalbide atmadı kürtajla 12 kasım 2014 te alindi. Benim adetlerim hep düzenlidir yani aybaşına 5, 6 gün kala hep olurum düzenli. Fakat bu ay kasım 5te olmam gerekirken olmadım kasık ağrılarım olduğu halde. Bende merakımdan 3 kasımda b-hcg yaptrdım 65.28 çıktı 6 kasımda da doktora gittim oda b-hcg istedu 139.9 cikti alttan muayene etti keseyi göremedi dış gebelik olabilir dedi keseyi görememesi normal mi ve gercekten dis gebelik ihtimali olabilir mi. İlginize tesekkurler kolay gelsin

    • Bülent Tıraş Yorum yap

      Merhaba,
      Gebelik testi değerlerinize göre bir gebelik başlangıcı söz konusu ancak sadece 2 tane gebelik testi değerinize bakarak bunun sağlıklı bir gebelik olup olmadığını söyleyemeyiz. Rahim içinde olduğu düşünülen sağlıklı bir gebeliğin erken döneminde Bhcg 48 saatte bir ortalama 2 katına çıkmalıdır. Bu şekilde seyretmeyen Bhcg yükselişlerinde düşük ihtimali veya dış gebelik ihtimali düşünülmelidir. Gebelik testi değeriniz belli bir seviyeye ulaşmadan ultrasonografik olarak gebelik kesesi görülemez. Eğer paylaştığınız değerleriniz doğru ise şu andaki gebelik testi değerinizde gebelik kesesi görülmesi pek mümkün değildir. Vajinal ultrasonografi ile gebelik kesesinin görülmeye başlanabilmesi için kandaki Bhcg düzeyinizin 1000-1500 ıu/ml seviyelerinde olması gerekmektedir. Karından yapılan ultrasonda görülebilmesi için ise 3000-5000 ıu/ml seviyelerinde olması gerekmektedir. Bu nedenle gebeliğinizi takip eden hekimin sizi çağırdığı zamandaki kontrolünüzü ihmal etmeyiniz. Şiddetli kasık ağrısı veya vajinal kanama olması halinde de kontrole gitmenizi öneririm.
      Saygılarımla,
      Prof. Dr. M. Bülent Tıraş

  4. Açık bi sorum olcak doktor bey öncelikle kusura bakmayın. Bundan 9 ay önce acil açık ameliyatla sol tüpüm alındı dış gebelik geçirdim. Öncelikle bu bilgiyi vermek istedim. Eşimle çocuk düşünmediğimiz için korunuyoruz kondom ile geçen ay bi kaza gibi birşey oldu emin olamadık ilişkiden 2 saat sonra ella halini içtim ve adetim 1 hafta erken geldi. Bu ayda ovulasyon dönemimde iç camasirsiz sürtünme yoluyla bi iliski yaşadık. Eşim eline penisini ekledikten sonra vajina girisinle içinde bi teması oldu. Boşalma olmadı ama eline bu önceden gelen prostat salgısı bulastıysa oda vajina girişimle içiyle bi temasta bulundu hamilelik riski var mıdır. Azda olsa sperm icerebilcegini duymuştum bu sıvının. Ne kadar sure sonra gebelik testi yaptirmaliyim. Dış gebelik gibi bisey olursa kanda ne kadar sure sonra çıkar. Cevaplarsanız çok sevinirim. Endiseliyim.

    • Bülent Tıraş Yorum yap

      Merhaba,
      Boşalma olmadan önce salgılanan ve zevk suyu adı verilen salgı idrar yolu etrafında bulunan salgı bezlerinin ve prostatın salgısının bir karışımıdır. Normal meni kıvam ve yapısında değildir. Ama mikroskopik incelemede içinde tek tük de olsa sperm hücresine rastlanabilir. Bu nedenle hamilelik nedeni olma ihtimali çok az da olsa vardır. Ancak bilmelisiniz ki her şeyin normal olduğu bir çiftte düzenli cinsel birliktelik ile gebelik elde etme şansı %3.2- 9.4 arasında değişiklik göstermektedir. Tek tüpünüzün olmaması gebelik şansınızı bir miktar daha azaltmaktadır. Eğer gebelik istenmiyor ise acil kontraseptif yöntemlerin kullanılması uygun olur. Bu ilaçlar korunmasız cinsel birliktelik sonrasında ilk 5 gün içinde alınmalıdır. Erken dönemde kullanılmaya başlanması halinde koruyuculuğu artacaktır. Doğru kullanıldığı takdirde %85 oranında gebeliği önleyebilmektedir. Ancak gebelikten tamamen koruduğunu söylemek mümkün değildir. Tercih etmiş olduğunuz cinsel birliktelik yönteminde gebelik riskiniz bulunmaktadır. Beklenen adet tarihinizde 7-10 günlük bir gecikme olması halinde içinde gebelik testininde olduğu bazı hormon tahlilleri yaptırmak üzere bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmanızdır. Yine gebelik istemiyor olmanız nedeniyle cinsel birliktelikte kullanabileceğiniz yöntemler hakkında da danışmanlık almanızda fayda bulunmaktadır.
      Saygılarımla,
      Prof. Dr. M. Bülent Tıraş

  5. Hocam merhaba, size çok mühim bi soru soru sorabilir miyim? Dış gebelik tanısı konan 18 yaşında bi genc kızımız var, hangi islem yapılmalı? Gittiği doktor fetusu düşürmek icin ilaç veriyormuş ve de hi daha cocuk sahibi olamazsın demiş, gercekten cocuk sahibi olamaz mi bi daha?

    • Bülent Tıraş Yorum yap

      Merhaba,

      Dış gebelik (ektopik gebelik) oluşan gebelik ürününün normal yerleşim yeri olan rahim içi yerine başka bir yerde ve sıklıkla Fallop tüpünde yerleşmesi sonucu oluşan normaldışı bir gebelik durumudur. Tanı almış gebeliklerin 1000’de 16’sı dış gebelik olarak tanı almaktadır.

      Hastanın genel durumu iyi ise ve ilaç için uygun koşıllar sağlanmış ise metotreksat adı verilen enjeksiyon tarzı ilaçlar ile ameliyat gerektirmeden tedavi edilebilmektedir. Ancak hastanın yaşamsal bulgularında bozulmalar var ise, karın içine kanama söz konusuysa, ilaç tedavisi için gerekli şartlar sağlanamıyor ise yada ilaç tedavisine yanıt vermeyen olgularda cerrahi yollar ile gebelik materyalinin yerleştiği bölgeye müdahale edilmesi gerekebilmektedir.

      Doktorunuzun size ifade ettiği şeyi yanlış anlamış olmanız söz konusu olabilir. Çünkü dış gebelik sonrasında birey yine gebe kalabilir. Dış gebelik geçiren hastalarda sonraki dönemde tekrar dış gebelik geçirme oranı yaklaşık %12-14 bulunmuştur. Dış gebelik geçiren hastaların daha sonra normal bir hamileliğe yani rahim içerisinde bir gebeliğe sahip olma oranı ise yaklaşık %40-45 bulunmuştur.

      Saygılarımla,
      Prof. Dr. M. Bülent Tıraş

  6. hocam be 39 yasindayim 1 oglum var 17yasinda 3 kere dis gebelik gecirdim.simdi 3cu gebelihim dis gebelikmis ve sol tupum alindi. yasim dan dolayi sag tupum le hamile kalirmiyim san sim varmi

Yorum bırak