Fetal ense kalınlığı (NT) (Nukhal geçirgenlik=Nuchal translucency) ultrasonografide bebeğin boynunun arka bölümündeki koyu renkli olarak görünen alanın kalınlığıdır. Gebeliğin 11. Ve 13. Haftaları arasında ölçülmektedir. Fetal ense kalınlığının artması sebebiyle down sendromu başta olmak üzere çeşitli kromozom anomalileri görülebilir. Ense kalınlığının 3 mm’den fazla olması durumunda fetal ense kalınlığı artmış olarak kabul edilir.

Ense kalınlığı testi ve ikili tarama testi ne demektir?

İkili Test – Ense Kalınlığı Ölçümü nasıl yapılır?

Nukal kalınlık ölçümü %95 oranda transabdominal ultrason ile başarılı şekilde yapılabilmektedir. Bu sebeple de gerekli durumlarda transvajinal ultrasona başvurulabilir. Bunun sağlıklı şekilde yapılabilmesi için uzmanın deneyimli olması gerekmektedir. Transabdominal ve transvaginal ölçümler arasında birbiriyle benzer sonuçlar elde edilmiştir, ancak transvaginal uygulamanın daha iyi bir yöntem olduğu bilinmektedir.

Fetal ense kalınlığının arttığı durumlar nelerdir?

  • Kromozomal bozukluklar,
  • Trizomi 13,
  • Trizomi 18,
  • Trizomi 21 (down sendromu),
  • Turner sendromu (45, X0) olarak sayılabilir.

Fetal ense kalınlığı yalnızca yukarıda bahsedilen kromozom anomalileri sonucunda artmaz. Ense kalınlığının arttığı diğer durumlar ise:

  • Kalp anomalileri,
  • Akciğer anomalileri (diyafram hernisi),
  • Böbrek anomalileri,
  • Karın duvarı anomalileri (omfalosel, gastroşizis),
  • Arthrogryposis,
  • Noonan sendromu,
  • Smith-Lemli-Opitz sendromu,
  • Stickler sendromu,
  • Jarcho-Levin sendromu

NT kalınlığı arttıkça fetusta anomali görülme riski artmaktadır. NT, her gebelik haftasında farklı sonuçlarda çıkmaktadır. Bu değerlere göre ise yüzde kaçlık artış olduğu kayıt altına alınmalıdır. BT kalınlığı hamilelik haftasına göre %90-95 persantil arasında olan fetusların %90’dan fazla olasılıkla anomalisiz olma şansı vardır. Bu NT’si çok artmış olan fetusların gebeliğin 14 ve 16. Haftalarında yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.  Bu haftalarda genellikle ense ödemi mevcutsa gerilemektedir. Normal sınırlarına inmesi durumunda bebekte anomali riski düşmektedir. Ancak ense kalınlığı azalmamışsa bu durumda anomali ya da enfeksiyon riskleri araştırılmalıdır.

Ense kalınlığı:

Hamileliğin 2. Ve 3. Trimesterında bebeğin ensesinin kalınlığı ölçülmektedir. Anormal sıvı birikimi ise aşağıdaki gibi gerçekleşmektedir:

  • Nukal Kistik Higroma
  • Nukal Ödem

İkili Test – Ense Kalınlığı Ölçümü

Nukal Kistik Higroması olan bebeklerin %75’inde kromozomal bir anomali söz konusudur. Bu anomalilerin yaklaşık olarak %90’ında ise Turner Sendromu söz konusudur.

Nukal ödemi söz konusu olan bebeklerin ise üçte birinde kromozom anomalisi mevcuttur. Bu oranların %75’inde trizomi 21 ya da 18 görülmektedir. Ödem bunun dışında:

  • kardiovasküler,
  • pulmoner defektler,
  • iskelet displazileri,
  • konjenital enfeksiyon ve metabolik,
  • hematolojik hastalıklarda da beraber görülmektedir.

Gebeliğin ilk 3 aylarında ense kalınlığı ölçümü önemli bir ultrasonografi bilgidir. Gebeliğin 2. Üç aylarında ise nukal kalınlık ortadan kalkarak, nukal ödem veya kistik higroma gelişebilir.

Nukal (ense) Kalınlık Ölçümü:

Ense kalınlığı ölçümünün sağlıklı olarak yapılabilmesi için crown – rum plength “CRL” (bebeğin baş – popo mesafesi) minimum 45mm ve maksimum 84 mm olması gerekmektedir. Fetal nuchal translucency ölçümü için en uygun dönem ise gebeliğin 11 – 13 + 6 hafta arasıdır. Bu dönemde uygulanan ölçümlerin başarısı %98 -100 olmaktadır. Bu oran 14. Hafta ve sonrasında %90’a kadar inmektedir.

5 Comments

  1. Mrb Hocam size. Bi sorum olacakti sorabilir mym

    Bebegn anne karninda bi sağlık sorunu nasl ogrenebilirz ve kac aylıkken öğrenebilirz

    • Merhaba,

      İkili test 11-14. gebelik haftaları arasında yapılan bir tarama testidir. İkili testin Down sendromunu saptama oranı yaklaşık %80-85 oranındadır. Üçlü test hamileliğin 15 ile 22. haftaları arasında yapılabilir. Dörtlü Test de 16 – 18. gebelik haftalarında anneden alınan kan örneğinde üçlü testteki maddelere ek olarak ”Dimetrik İnhibin A ” düzeyine bakılır. Üçlü testte Down sendromunu saptama oranı %60’ larda iken dörtlü testte %80’ lere varmaktadır. İkili, üçlü ve dörtlü test bebekte bir anomali ya da sakatlık olduğunu kesin olarak gösteremez sadece anomali riskinin normale göre arttığını ya da artmadığını ifade eder. Bu sonuçlarda bir risk artışı saptanması halinde ileri tetkik gerekliliğini gösterir. Anne adayının kanında gebelik boyunca bebeğe ait bazı hücreler dolaşır. Bu hücrelerin içeriğindeki bebeğe ait genetik materyal olan “fetal DNA” belirli teknolojilerle analiz edilebilmektedir(Prena Test, MaternyT21, Harmony, NIFTY, Verifi ve Panorama vb.). Bu testler 10-32 gebelik haftası aralığında yapılabilmektedir. Serbest fetal DNA testleri bebeğe ait bu hücre parçacıklarına baktığı için doğruluk oranları diğer testlere göre çok daha yüksektir. Serbest fetal DNA testlerinin en önemli avantajı anne ve bebek açısından herhangi bir risk taşımamasıdır, sadece koldan kan alınmaktadır. Kromozomal anomalileri tespit eden bu testler tam olarak amniyosentez(15-20 gebelik haftası arasında) ve CVS(Koriyonik villus örneklemesi, 10-12 gebelik haftası)yerini alamasa bile ona yakın doğrulukta bilgi verebilmektedir. Bu işlemlere bağlı olarak bebeğin kaybedilme riskini göze almak istemeyen aileler için uygun bir seçenektir. Ayrıntılı ultrasonografinin, bebeğin organ gelişiminin büyük ölçüde tamamlandığı, amniyon sıvısının nispeten fazla olması nedeniyle görülebilirliğin arttığı ve böylece yapıların nispeten daha ayrıntılı olarak görülebildiği 18 ile 23. gebelik haftaları arasında yapılması önerilmektedir. Size önerim perinatoloji ile ilgilenen bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanından danışmanlık almanızdır.

      Saygılarımla,
      Prof. Dr. M. Bülent Tıraş

  2. Nesrin Öksüz Reply

    Merhaba Bülent Bey
    Ben 25 yaşındayım. 3 Kasım 2016da 12+3de Medicalparka gittim ikili tarama testi için. Bebeğin ense kalınlığı/ödemi 9.6 mm olarak tespit edildi 😔 Daha uzman bir doktora gitmemizi önerdi Prof Dr Yalçın Kimya gibi. Orada biraz geç tarihe randevu almıştık. 4 kasımda jimer hast ilk doktoruma gittim o da ödem olduğunu, kistik higromaya benzemediğini düşündüğünü, heyet kararı da ileride gerekebileceği için Uludağ Ünv Araş Hast sevkimizi hazırladı. Aynı gün gittik girişimiz yapıldı, 7 Kasım tarihine cvs için gün verdiler. Hafta sonu düşündük riskli olduğu için vazgeçtik. Bursa Genetik Merkezinde Trizomi 13 18 21 ve cinsiyet anomalilerini içeren bir kan testi yaptırdık. Sonuçlar 10 15 gün içinde gelecek 😔 Oradaki gen bilimci doktor ödem fazla görünüyor, normalde biz iyi haber veririz ama sizin sonuç kötü gelebilir dedi. O günden itibaren daha da üzgünüm. Araştırdım hiç 9.6 mm ödemi olan birine rastlamadım. Bir de iki sitede grafik gördüm ense kalınlığı 9 mm çıkınca kromozomsal anomali riski yüzde ellilere düşmüş. 5 6 7lerde daha yüksek. Bu eğer gerçekten böyleyse ense kalınlığı arttıkça farklı bir anomali çıkma olasılığı mı artıyor demektir anlayamadım 😕 Sizce az da olsa umut var mıdır sağlıklı bir bebek sahibi olabilmemiz için 😔 Kendimi resmen bu süreçt ümitsizlikten harap ediyorum 😔 Bir de ünv 18 kasım tarihine ayrıntılı ultrason tarihi verdi. Bebek o tarihte 14+5 olacak. Ayrıntılı ultrason için (us yazıldı randevuya) yeterli bir gelişim ve büyüme var mıdır sizce? Sağlıklı değerlendirme olur mu? Kafam çok karışık. Eğer yardımcı olabileceğiniz bir şey olursa çok mutlu olurum. Teşekkürler iyi günler..

  3. 27 haftalık hamileyim.bebegimin ense kalınlığı 10mm çıktı.normal mı acaba

  4. Merhaba.. Henüz 4 aylık Down Sendromlu bebeğimiz var.. Ense kalınlığına fiziksel yöntemlerle müdahale edildiğinde normal ölçülere ulaşabilir mi.. Tabiki de doktor denetiminde 🙂

Write A Comment