40 yaşından yumurtaların işlevini yerine getirememesine erken yumurta yetmezliği denilmektedir. Yumurtalar östrojen hormonunu üretemezler. Bu sebeple de başta kısırlık olmak üzere çeşitli problemler meydana gelir. Erken yumurta yetmezliği ve erken menopoz birbirine oldukça benzeyen hastalıklardır. Ancak tamamen aynı sorunlar değildir.  Erken menopozda adet kanamaları kesilmiş iken, erken yumurta yetmezliğinde ara ara adet kanaması görülebilir.  Hatta gebe kalmaları bile sağlanabilir. Yumurta yetmezliği östrojen tedavisi ile kemik erimesi gibi ciddi sorunların önlenebildiği bir sorundur. Fakat kısırlık tedavisi biraz güçtür.

Erken yumurta yetmezliğinin belirtileri nelerdir?

En yaygın belirtisi düzensiz ya da geç adet görmedir. Bu sorun kişide uzun süredir mevcut olabilir. Hamilelikten sonra ya da doğum kontrol haplarının bırakılmasından sonra başlayabilen bu sorunda, menopoz belirtilerine rastlanır. Kişide ateş basması, terleme, vajinada kuruluk gibi sorunlar ortaya çıkar.

Erken yumurta yetmezliğine yol açan faktörler nelerdir?

Yumurtalıklarda binlerce olgunlaşmamış folikül içinde yumurtalar bulunur. Adet döneminin başında ise beyinden salgılanan hormon ile az sayıda folikül olgunlaşır. Bu foliküllerden yalnızca bir tanesi tam olarak olgunlaşmaktadır. Bu yumurta da östrojen salgılar.  Yükselen östrojen hormonu sayesinde beyinden hormon salınımı durdurulur. Şayet bu folikül yeterince olgunlaşmaz ise ve yeterince östrojen üretimi yapmaz ise, beyinden hormon salınımı sürdürülür. Yumurtalık yetmezliği sorununda da, yumurtalıklarda bu hormona reaksiyon gösterecek folikül mevcut değildir.

Buna yol açan faktörler ise:

  • kromozomal bozukluklar,
  • kemoterapi ilaçları ve radyasyon tedavisi,
  • sigara,
  • kimyasal zehirler
  • çeşitli virüsler

Erken yumurta yetmezliği için risk faktörleri nelerdir?

  • Yaşın ilerlemesi ile beraber bu sorun için risk de artar.
  • Genetik de erken yumurta yetmezliği için bir risk faktörüdür.

Doktora ne zaman gitmeliyim?

Şayet üç ayda bir adet görüyorsanız, doktorunuza başvurmanız gerekir. Bu durumun pek çok sebebi olabilir. Stres, gebelik ya da beslenme alışkanlıkları dahi adet düzenini etkileyebilir. İleride çocuk sahibi olmak isteyen her kadının mutlaka düzenli olarak jinekolojik muayene olması ve bu gibi sorunların erken tespitini sağlaması önemlidir.

Erken yumurta yetmezliğinde teşhis nasıl konur?

Bunun için ilk olarak doktorunuz sorular yöneltecektir. Bu sorular:

  • Adet düzeni
  • Daha önce geçirilen tedaviler
  • Daha önce geçirilen hastalıklar
  • Yaşam tarzı
  • Beslenme alışkanlıkları

Daha sonra ise kan tahlilleri yapılacaktır. Bunun dışında hormon ve kromozom testi de yapılabilir. Adet kanamalarının durmasının sebebinin gebelik olup olmadığı da araştırma kapsamındadır.

Erken yumurta yetmezliği hangi sorunlara sebep olur?

  • En ciddi olarak kısırlık sorunu söz konusudur.
  • Kemik erimesine yol açabilir. Östrojen hormonun azalması kemik erimesine yol açar.
  • Addison hastalığı verilen böbrek üstü bezleri ilgili bir sorunun yaşanmasına yol açabilir.
  • Depresyon

Tedavisi nasıldır?

Yumurtalık yetmezliğinin tedavisinde çoğunlukla az salgılanan östrojen yerine konulur. Östrojen tedavisi ile kemik erimesi engellenir ve ateş basması, vajinal kuruluk, terleme gibi sorunlar hafifletilir.

Bunun yanında progesteron takviyesi de yapılarak vücudun dengesi sağlanmaya çalışılır. Kullanılan hormon ilaçları oral yoldan alınabileceği gibi, jel ya da bant biçiminde ciltten de uygulanabilir.

Menopoz yaşı yani 45-50 yaşa kadar tedavi sürer.  Erken yumurta yetmezliğinde hormon tedavisi oldukça önemlidir. Bu sebeple de mutlaka önerilir. Bu tedavinin dışında kalsiyum ve D vitamini takviyesi ile kemik erimesi engellenmelidir. Yumurtalık yetmezliği kaynaklı olarak yaşanan kısırlık için ise herhangi kalıcı bir tedavi mevcut değildir. Yardımcı üreme yöntemleri denenebilir.

Yapılması gerekenler:

Yorum bırak