UZMAN DİYETİSYEN İPEK AĞACA HAMİLELİĞİN 2. ayINDA BESLENME İLE İLGİLİ BİLGİ VERİYOR.

Tebrikler! Anne adaylarının büyük bir kısmı gebe olduklarını genellikle gebeliğin 5. Haftasında öğrenmektedir. Şayet gebeliğinizi henüz öğrendiyseniz ve bu sebeple de beşinci haftaya kadar beslenmenize dikkat etmediyseniz artık daha düzenli ve daha sağlıklı yaşam ve beslenme alışkanlıkları edinmenin zamanı geldi.

Gebeliğin ilk 3 ayı, bebeğin tüm hayati organlarının gelişmeye başladığı bir dönemdir. Bu sebeple de gebeliğin ilk 3 ayı oldukça kritiktir. Şayet anne adayı yardımcı üreme yöntemleri ile gebe kalmış ise folik asit kullanmaya çoktan başladı. Ancak anne adayı henüz gebe olduğunu öğrendiyse, folik asit kullanımına hemen başlamalı.

Folik asit nedir?

Folik asit, gebelik planlayan ve gebe kalan anne adaylarının kullanması gereken B grubuna ait bir vitamindir. Bebeğin beyin gelişimini desteklerken ciddi anomalilerin oluşmasını da engellemektedir. Folik asit, gebelik döneminde mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Vücutta depolanan bir vitamin olmadığı için her gün alınması gerekmektedir. Bununla beraber folik asit takviyesiyle beraber beslenme düzeninin de folik asitten zengin besinlerle yeniden düzenlenmesi gerekir.

salata

Folik asit içeren besinler ise:

  • Kuşkonmaz,
  • Brokoli,
  • Yeşil yapraklı sebzeler,
  • Bamya,
  • Brüksel lahanası,
  • Karnabahar,
  • Pancar,
  • Turunçgiller,
  • Avokado,
  • Mercimek,
  • Fasulye,
  • Bezelye,
  • Kereviz.

Gebeliğin 5. Haftası için beslenme önerileri:

Gebeliğin ilk 3 ayı, anne adaylarının bulantı, kusma, iştahsızlık gibi gebelik belirtilerini yoğun olarak yaşadığı bir dönemdir. Bu sebeple de anne adayları yemek yemekte güçlük çekebilir ve bebeklerini yetersiz beslediğini düşünebilir. Bu süreçte anne adayları her şeyi yemek için kendilerini zorlamamalıdır.

Besinleri dikkatlice değerlendirmeli ve yiyebileceği şeyleri seçmelidir.  Şayet şiddetli bir beslenme bozukluğu yoksa, bebek ihtiyacı olan besin ögelerini zaten karşılayacaktır. Gebeliğin ilk 3 ayında toksik maddelerden uzak durulmalıdır. Sigara içilen ortamda bulunmamak ya da sigara kullanıyorsa bırakmak oldukça önemlidir.

Sık sık yemek yemelisiniz!

Öğünlerinizi bölmek, kan şekerinin düşmesini engelleyecektir. İki kişilik yemek yerine dengeli olarak beslenmenin yanı sıra, sık sık yemek yemeyi de unutmamalısınız.

sebzeler

Sebze ve meyve yemeyi unutmayın!

Sebze ve meyveleri taze olarak bol bol tüketin. Ancak sebze ve meyve tüketmeden önce mutlaka iyice temizlendiğinden emin olun. Çiğ sebze tüketmemeye özen gösterin. Aşırı yağlı gıdalardan uzak durarak, gereksiz kalori alımını engelleyin.

Taze sebze ve meyveler sık sık tüketilmelidir. Ancak besinler iyice yıkanması önemlidir. Yiyeceklerde bulunan toksoplazma mikrobu bebeğe zarar verebilir. Toksoplazmanın diğer bir bulaşma yolu da kediler olduğundan sokak kedilerinden uzak durmalı, kedinizin bakımını baba adayına ya da farklı bir eve devretmelisiniz.

  • Kafeini kesmeye dikkat etmelisiniz. Kafein tiryakiliği durumunda iki günde bir sütlü kahve içebilirsiniz.
  • Alkol tüketimi kesinlikle bırakılmalıdır. Alkol, bebeğin henüz gelişmekte olan beyin hücrelerine zarar verecektir.
  • Cinsel hayatın sürmesi konusunda ise mutlaka bir doktora başvurulmalıdır. Şayet gebelik riskli ise yani erken doğum ya da düşük gibi riskler varsa cinsel hayata ara verilmesi gerekebilmektedir.

Maden suyu içebilir miyim?

Maden suyu ya da soda içmenin herhangi bir zararı yoktur. Ancak kafeinli içeceklerden uzak durulmalıdır. Çay, kahve, kola ya da diğer zararlı içecekler gebelik döneminde kesinlikle tüketilmemelidir.

Gebeliğin 5. Haftasında bebeğiniz:

Bebeğiniz bu gebelik haftasında henüz 0.2-0.4 mm. Organları ise çoktan oluşmaya başladı! Beyin-omurilik, duyu organları ve sinir sisteminin tüm parçalarını, cilt, saç, tırnak, dişler, ağız içi, sinüsler, gözün kornea tabakası ve ter, meme ve gözyaşı salgı bezlerinin temelli atılıyor.  Bu sebeple de beslenme düzenine dikkat edilmesi oldukça önem teşkil ediyor.

6.hafta

Hamileliğin 6. Haftasında bebeğin boyu, başından poposuna kadar 2-4 mm olmuştur. Bebeğiniz gelişmeye devam ediyor. Bebeğinizin gelişmesinin hızla devam ediyor, bu sebeple beslenme alışkanlıklarının yavaş yavaş oturması oldukça önemli.

Bebeğinizin kalp atışları bu gebelik haftasından itibaren renkli doppler ultrason ile duyulabilir. Hamileliğin başlamasından 10. Haftaya kadar bebeğinize tıbbi literatürde embriyo adı verilmektedir. Gebeliğin bu süreci, olumsuz etkilere en açık olunan süreçtir. Bu sebeple de beslenme düzenini kontrol etmek gerekmektedir. Bebekte anomali gelişimi en fazla bu dönemde meydana geldiği için folik asit takviyesi düzenli olarak devam etmelidir.

6. -hafta-hamilelik

Hamileliğin 6. Haftasında anne karnındaki bebeğiniz; baş ve kuyruk bölgesinden meydana gelen bir formdadır. Bebeğinizin bu gebelik haftasında akciğer, çene, burun ve damakları oluşuyor.  Gebeliğin 6. Haftasında bebeğinizin baş kısmında nöral oluklar kapanır ve ilk beyin odacıkları oluşur.

Anne adayına beslenme ipuçları:

Hamileliğin 6. Haftasında anne adayları kilo almış olabilir. Bu durum annenin fizyolojik ve genetik özellikleri ile ilgili olmaktadır. Bu sebeple de kilo almayan anne adayları da olabilir. Gebeliğin 6. Haftasında memelerde hassasiyet ve şişme söz konusu olmaktadır. Meme uçları koyulaşmaktadır.

Mide yanması söz konusu ise:

Hamileliğin 6. Haftasında anne adayı mide yanması sorunundan şikayetçi olabilir. Mide yanması hamileliğin en yaygın sorunlarından biridir. İlerleyen haftalarda rahim büyüdükçe mide yanması sorunları artacaktır.

Mide yanmasına yol açan sorun çoğunlukla mideden yemek borusuna asit kaçmasından kaynaklıdır. Hamilelik döneminde rahmin büyümesi mide ve bağırsak üzerinde baskı oluşmasına yol açar. Bu sebeple de mideden yemek borusuna asit kaçmaktadır.

Mide yanması için beslenme önerileri:

  • Öğünlerinizi bölün. 3 öğün yerine aynı porsiyonları 5’e bölün.
  • Yemek yedikten en az 3 saat sonra uyuyun.
  • Yağlı besinlerden uzak durun.
  • Baharatlı besinlerden uzak durun.
  • Mide ekşimesi şiddetlenirse bir bardak yoğurt ya da süt içebilirsiniz.
  • Mide yanması şikayetleriniz şiddetli ise doktorunuz bu konuda size ilaç verebilir.

gebelikte-su-icmek

Kabızlık sorununu azaltmak için beslenme önerileri:

Hamilelik döneminde anne adayları kabızlık sorunu yaşayabilir. Hamilelikte kabızlık sorunu için alınabilecek önlemler ise:

  • Bol bol su içiniz,
  • Düzenli olarak egzersiz yapmaya dikkat edin.Liften zengin gıdalarla beslenin.
  • Şikayetleriniz hafiflemezse mutlaka bir uzmana danışın.
  • Eğer kabızlık sorunu geçmediyse doktor onayı dışında herhangi bir ilaç ya da müshil kesinlikle kullanmayınız. Dışkı çıkarmak için zorlama gebeliğe zarar verebilir ya da basura yol açabilir.

tahillar

Beslenme düzeni:

Hamilelik döneminde vücudun ihtiyaçlarını karşılamak için mutlaka seçici olunmalıdır. Vitamin, mineral, kalsiyum ve protein ihtiyacını karşılayacak besinler tüketmeye dikkat edin.

Örnek olarak:

Ekmek ve tahıl türlerinden: makarna ve pirinç 6 porsiyon

Meyvelerden: 3-4 porsiyon

Sebzelerden: 4 porsiyon

Et ve diğer protein kaynaklarından: 2 ile 3 porsiyon

Süt ürünlerinden: 3 ila 4 porsiyon

7. hafta 

Gebe olduğunu bilmeyen anne adayları dahi bu gebelik haftasında kesin olarak hamile olduğunu öğrenecektir.  Gebeliğin 7. Haftasında da erken gebelik belirtileri görülmeye devam ediyor. Bulantılar hala yoğun şekilde yaşanıyor.

Mide bulantılarını en aza indirgemek için:

  • Sabah uyanmadan önce kraker ya da bisküvi yenilmelidir. Daha sonra yataktan kalkılmalıdır.
  • Öğünler, beş ya da altıya bölünmelidir. Bu sayede mide bulantıları hafifleyecektir.
  • Sıvılar, yemekle beraber tüketilmemelidir.
  • Mideyi zorlayacak olan gıdalardan uzak durulmalıdır.

Hamilelik döneminde doğru beslenmek aslında tüm besin gruplarından dengeli beslenmek anlamına gelmektedir. Bu sebeple de dikkat edilmesi gereken kurallar:

  • Beslenme, gebelik döneminde ihtiyaçtan çok görev niteliğindedir.
  • Günlük öğün sayısı arttırılmalıdır. Uzun süre aç kalınması ya da midenin bir anda doldurulması gebelik belirtilerin artmasına yol açacaktır.
  • Fast food tarzı besinlerden uzak durulmalıdır.
  • Gereksiz kalori alımından kaçınılmalıdır.
  • Kalsiyum tüketiminin oldukça önemli olduğu unutulmamalıdır. Kalsiyum, gebelik döneminde meydana gelebilecek gebelik zehirlenmesini ve kemik erimesi riskini azaltmaktadır.

gebelikte-sut-tuketimi

Kalsiyum içeren gıdalar:

  • Süt,
  • Peynir,
  • Yoğurt,
  • Dondurma,
  • Brokoli,
  • Lahana,
  • Ispanak,
  • Nohut,
  • Badem,
  • Alabalık,
  • Kuru fasulye olarak sayılabilir.

Ancak kalsiyum tüketirken, kalsiyumun emilimini azaltabilecek besinlerden uzak durulmalıdır. Kalsiyumun besin tarafından emilimini azaltan gıdalar ise:

  • Tuz,
  • Çay-kahve,
  • Mayasız ekmek.

Gebeliğin 7. Haftasında beslenme ile ilgili ipuçları:

  • Bebeğinizin kemik gelişimi için kalsiyum,
  • Nörol tüp defekti riskini azaltmak için folik asit,
  • Metabolizmanın desteklenmesi için iyot,
  • Kasılmaları engellemek için uygun düzeyde bakır,
  • Annede kansızlığı engellemek amacıyla demir,
  • Genel olarak tüm gelişim ve direnç için; A, B1, B2, B3, B6,E vitamini
  • Kan yapımını desteklemek adına; B12
  • Vücudun fosfor ve kalsiyumu kullanmasına yardım etmek adına; D vitamini

yumurta

Anne adayları neyi, ne kadar tüketilmeli?

Anne adayları 3 su bardağı süt içebilir ya da 500 gram yoğurt yiyebilir.

Haşlanmış bir adet yumurta,

2-4 parça köfte ya da tavuk,

4 orta dilim ekmek, 4-6 makarna,

3-4 porsiyon sebze,

3-4 porsiyon meyvelerden, tüketilebilir. 

8. hafta

Anne adayları iyi ve yeterli beslenmeze, annenin vücudunda bulunan besin depoları bebeğe aktarılır. Bu sebeple de anne adayı tehlikeli bir konuma girmiş olur. Yetersiz beslenme bebek için; erken doğum, ölü doğum, düşük doğum ağrılığı, anomaliye sahip olma gibi sorunlara yol açarken, anne adayı için; kansızlık, anemi, ödem, yorgunluk, halsizlik ve kemik erimesi gibi sorunlara sebep olabilir.

Hamilelikte alınması gereken enerji ve besin öğeleri

nohut

Et, yumurta, kurubaklagiller:

Bebeğin kas, beyin ve kemik gelişimine yardım ederken, demir ihtiyacının bir kısmı da karşılanmaktadır. Protein kapsamında ele alınmıştır.

Süt ve süt ürünleri:

Bebeğin kemik ve diş gelişini ile beraber büyüme faktörlerini de destekler. Süt ve süt ürünleri, protein kaynağıdır.

Sebze ve meyveler:

Bebeğin gelişmesi ve büyümesi için  gerekli vitamin ve mineralleri sağlamaktadır.

Tahıl ve tahıl içeren besinler:

Büyüme ve gelişme için gerekli enerjiyi ve B grubuna ait vitaminleri içermektedir.

8. gebelik haftasında kalsiyumun önemi:

Bebeğin kemik ve diş yapısı gebeliğin 8. Haftasından itibaren gelişmeye başlar. Bu sebeple de sekizinci gebelik haftasından itibaren kalsiyumun önemi daha da artar. Hamilelik boyunca gebe olunmayan döneme göre 2 kat fazla kalsiyum almak gerekmektedir. Bu sebeple de peynir, süt ve süt ürünleri, yoğurt, badem-ceviz gibi besinlere ağırlık verilmelidir.

8. gebelik haftasında C vitaminin önemi:

C vitamini, demirin emilimine yardımcı olur. Vücudun hastalıklara karşı olan direncini yükseltir. Vitamin takviyesi olarak alınması önerilmediği gibi besinlerden karşılanması yeterli olacaktır. Vücutta depolanan bir vitamin olmadığı için her gün C vitamini ihtiyacını karşılamak gerekmektedir. C vitamini; portakal, limon, kırmızı ve yeşil biber, domates, çilek, greyfurt, karnıbahar, lahana, brüksel lahanası gibi pek çok taze meyve ve sebzede mevcuttur.

karnabahar

8. gebelik haftasında lifli gıdaların önemi:

Lifli gıdalar; posalı yiyecekler olarak tanımlanır. Özellikle artan kabızlık sorunlarını hafifletmek amacıyla mutlaka günlük olarak lifli gıdalar tüketilmelidir.

Gebelere yönelik beslenme önerileri ve dikkat edilmesi gereken kurallar:

  • Doktorun haberi veya önerisi dışında herhangi bir ilaç ya da vitamin takviyesi alınmamalıdır.
  • Sigara kullanımı bırakılmalı ve sigara içilen ortamlarda bulunulmamalıdır.
  • Gereksiz kalori alımı bırakılmalıdır.
  • Yemekler sık sık ancak aynı porsiyonlara tüketilmelidir.
  • Tuz, iyotlu şekilde alınmalıdır.
  • Bol bol su içilmelidir. (Günde en az 2 litre.)
  • Kızartılmış besinlerden uzak durulmalıdır.
  • Kafeinli gıdalardan uzak durulmalıdır.
  • Meyve ve sebzeler taze olarak tüketilmelidir.
  • Uzun süre aç kalınmamalıdır.
  • D vitamini ihtiyacını karşılamak için düzenli olarak güneşli havalarda yürüyüş yapılmalıdır.

hamilelik-ve-beslenme

Yetersiz beslenme, anne ve bebeği nasıl etkiler?

Hamilelik döneminde yetersiz beslenme çeşitli ve ciddi sorunlara yol açabilir. Bununla beraber beslenme düzeninin dengesiz olması sebebiyle aşırı kilo alımı da söz konusu olmaktadır. Beslenme düzeni ile ilgili ortaya çıkabilecek sorunlar ise:

Zayıflık:

Zayıflık, beslenmenin yetersiz olması sebebiyle meydana gelebilir. Kilosu normal olan kadınlar ilk 3 ayda 1-3 kilo, diğer aylarda ise 2 kilo alarak kilo almaktadır. Ancak alınması gereken kilo her anne adayı için farklı olduğundan mutlaka bir uzmana danışılmalıdır.

Şişmanlık:

Aşırı kilo almak, gebelik döneminde istenmeyen bir durumdur. Bu sebeple de tek yönlü ya da yetersiz beslenme yerine her besin ögesinden yeteri kadar tüketilmesi önerilir. Hamilelik boyunca genellik 9-14 kilo alımı önerilmektedir. Ancak anne adayı gebelikten önce kilolu ise alması gereken kilo daha az olacaktır.

Osteomalazi:

Hamilelik döneminde alınması gereken kalsiyum ve D vitamini karşılanmıyorsa, kemik erimesi ya da kemik yumuşaması meydana gelebilir.

mm
Yazar

mail : info@ipekagaca.com no : 0539 583 53 09 Liseden mezun olduğum sene, ilk ve tek tercihim olan Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nde üniversite eğitimime başladım. 5 yıllık Lisans eğitimim sonrasında 2007 yılında başarıyla mezun oldum. 2009 yılında yüksek lisans eğitimime Haliç Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünde devam ederek 2011 yılında ‘Uzman Diyetisyen’ ünvanını kullanmaya hak kazandım. Lisans eğitimim sırasında pek çok hastane ve kurumda stajlar yaptım; gönüllü çalışmalarda bulundum. Mezuniyet sonrası Memorial Şişli Hastanesi, Memorial Etiler Şubesi, Etiler Esteworld Plastik Cerrahi Hastanesi gibi çeşitli kurumlarda çalıştım. 2014 yılı itibariyle ‘Renkli Diyet’ markasını yarattım ve kendi ofisimde beslenme danışmanlığı hizmetlerine başladım. Kişilerde sağlıklı beslenmenin alışkanlık haline gelmesini amaçlıyorum. Kişiye özel planladığım ile sağlıklı ve kalıcı şekilde kilo vermek, kilo almak, kilo kontrolünü sağlamak, sağlıklı beslenme danışmanlığı, gebelik ve emziklilik dönemine özgü beslenme, hastalıklara yönelik beslenme tedavisi, çocuk ve ergen beslenmesi, vb. üzerine çalışmalarıma devam ediyor; pek çok kurum ve kuruluşlara beslenme danışmanlığı hizmeti veriyorum. Pek çok TV kanalında sağlık programlarına, haber bültenlerine uzman konuk olarak destek vermekteyim. Beslenme ve Diyet konulu sempozyum, fuar, kongre, vb. mesleki toplantılara katılıyor, bu sayede yenilikleri takip etme şansını yakalıyorum. Mesleğim benim için adeta bir hobi gibi! İlk kitabım olan ‘Renklerle Diyet’ Eylül 2015’te basılmış olup tüm kitabevlerinde bulunmaktadır.

Yorum bırak