Kan tahlili olarak Tam Kan Sayımı (CBC) istendiğinde çıkan sonuç listesinde kafa karıştıran ve sadece harflerden oluşan bazı değerler görürüz. Bunların her biri aslında kanımızla ilgili önemli detayları verir ama gelgelelim biz bunları bilmediğimiz için çok da üzerinde durmayız. Sonuçları Doktora sunduğumuzda ise tamam herşey yolunda dediğinde de bunları tek tek sorma gereği hissetmeyiz. Ama bunlar da aslında öğrenilmesi gereken kanla ilgili önemli göstergeler içeren değerlerdir. İşte şimdi bunların içinde önemli olanların başında gelen MCH nedir, neden yüksek ya da düşük olabilir birlikte görelim.

 

MCH Nedir?

 

MCH, kan hücrelerimizle alakalı önemli ve değerlendirilmesi gereken bir değeri ifade eder. Kan hücrelerimizin içinde hemoglobin dediğimiz bileşenler bulunmaktadır. Hemoglobin adı verilen bu bileşenler akciğerlerdeki oksijeni tüm vücuttaki hücrelere taşımakla görevlidir. İşte MCH değeri kanımızda bulunan ortalama hemoglobin miktarını belirtir.

 

MCH değeri sadece kan testi ile beirlenir. MCH düşüklüğü, besin yetersizliklerinden kronik hastalıklara kadar değişen çeşitli vücut problemlerinin bir göstergesi de olabilir.

 

MCH Kan Değeri nedir?

 

MCH kan değeri testi, beyaz kan hücrelerini (WBC) ve trombositleri hem de hemoglobin ve kırmızı kan hücrelerini kontrol eden, kan bileşimini değerlendiren ‘’tam kan sayımı’’ adı verilen hemogram  (CBC) testinin bir parçası olarak yapılır. Bu test genellikle genel sağlık kontrolü sırasında doktorunuz tarafından talep edilir.

 

MCH direkt olarak tek başına ölçülmez, ancak kanda hemoglobinin toplam ölçümü olan hemoglobin değerine (Hgb) ve kandaki kırmızı kan hücrelerinin sayısı olan RBC değerine dayanarak hesaplanır.

 

MCH Nasıl Hesaplanır?

 

MCH değerini hesaplamak için; HGB, kırmızı kan hücresi başına ortalama bir hemoglobin miktarı veren RCB değerine bölünür. MCH değerinin normal seviyeleri, kan tahlilinin yapıldığı laboratuvarın kabul ettiği referans aralıklarına göre farkılık gösterir, ancak genellikle normal değerler 26 ila 33 pikogram (pg) arasında kabul edilir.

 

Sık karıştırılan iki terim olan MCH ve MCHC birbiriyle bağıntılı olan ancak birbirinden farklı iki unsurdur.

 

MCH Yüksekliği Neden Olur?

 

Referans değeri olarak 33 pikogram üzerinde bulunan MCH seviyeleri yüksek olarak kabul edilir. Yüksek MCH değeri için yaygın olan bir sebep makrositer anemidir. Bu hastalık vücudun yeterli sayıda kırmızı kan hücresi üretemediği bir kan hastalığıdır. Makrositer anemi durumunda, üretilen kırmızı kan hücreleri her zamankinden daha büyük, her biri normal büyüklükteki hücrelere göre daha fazla hemoglobin taşır. Bu durum, vücuttaki eksik B-12 vitamini veya folik asit seviyeleri nedeniyle de olabilir. Ayrıca, hipotiroidizm, alkolizm, karaciğer hastalığı ve bazı ilaçlarla da bu durum tetikleniyor olabilir. Makrositer aneminin belirtileri ise:

 

– Açıklanamayan yorgunluk

– Kalp çarpıntısı

– Vücutta ortaya çıkan morluklar

– Solgunluk ve halsizlik

 

 

Ancak kesinlikle tetikleme olasılığı için diğer rahatsızlıkların da kan tahlilleri ile belirlenmesi ve değerlendirilmesi gerekir.

 

MCH Düşüklüğü Neden Olur?

 

Referans değeri olarak 26 pikogramın altında bulunan MCH seviyeleri genellikle anormal derecede düşük değer olarak kabul edilir. Düşük MCH değeri bulgularının önemli  nedenleri arasında yeri belirlenmesi gereken kan kaybı, genel demir eksikliği ve mikrositer anemi rahatsızlığı olabilir. Bu durum, kanda alyuvar hücrelerinin anormal derecede düşük değerde olduğu, bu nedenle vücutta daha az hemoglobin taşınmasına neden olan bir sağlık sorunu durumdur. Düşük MCH değerlerinin diğer olası nedenleri hemoglobin yapısında değişikliğe neden olan bir grup bozukluk ortaya çıkaran, hemoglobinopati ve demir eksikliği anemisini içerir.

 

Mikrositer anemi nedenleri arasında;

  • Demir eksikliği
  • Crohn hastalığı
  • Gastrik bypass ameliyatı
  • Uzun süren menstrüel dönem ya da peptik ülserden zaman içinde kronik hale dönüşen kan kaybı
  • Hemoliz veya zamanla alyuvarların prematür yıkımı

 

Daha nadir görülmekte olan düşük MCHC ve hipokrom mikrositer anemi nedeni olabilir;

  • Kurşun zehirlenmesi
  • Kanca kök enfeksiyonları
  • Kanser ve kan kaybına neden olan kanser türleri

 

Bu sorunlardan kaynaklı olarak ortaya çıkan MCHC düşüklüğü konusunda gerekli olan tedavi, uzman hekim tarafından yapılmalıdır. Uzman altta yatan nedenleri bulduktan sonra kişisel planlar hazırlar.

 

Tabii ki konu ile ilgili net bir değerlendirme ve de teşhis yapılması için daha fazla detaylı araştırmaya ihtiyaç olabilir. Anormal seviyelerde seyreden MCH değerlerinin muhtemel nedenleri anormal sonuçlar doğuracak  ciddi sağlık sorunlarının bir göstergesi olmasa da, bunları ortadan kaldırmak gerekir.

 

 

 

Anormal MCH seviyelerinin muhtemel nedenlerinin birçoğu vücutta genel dengeyi bozan rahatsızlıklar da olabilir. Anemi ve diğer kan hastalıkları, tiroid hastalığı ve beslenme yetersizliği gibi genel sağlık durumunu etkileyecek rahatsızlıklar belirlenip tedavi edilmelidir. Bu nedenle de MCH değeri konusunda sonuçlar göz ardı edilmeden değerlendirilmelidir.

 

 

MCH Değerlerinin Farklı Olmasının Nedenleri

 

Doktorunuz, anormal MCH sonuçlarının nedenini, alyuvarların ortalama boyutunu ölçen MCV sonuçları ya da hemoglobin konsantrasyonunu ölçen MCHC gibi CBC’nin (tam kan sayımı) diğer bileşenleri yardımıyla belirleyebilir.

 

Beslenme durumunuzu belirlemek için yapılan kan testleri, beslenme yetersizliklerinin bir sorun teşkil edip etmediğini belirlemek için de yapılabilir. Doktorunuz ayrıca tiroid bozukluklarından şüphelenebilir. Anormal MCH seviyenizin kökeninde tiroid sorunları olabilir, ki bu sıkça rastlanan bir durumdur. Tiroid bezinizin durumunu ve fonksiyonunu değerlendirmek için bir tiroid fonksiyon paneli denen kan testi kullanılabilir.

 

Genel sağlığınızın değerlendirilmesi ve yaşadığınız semptomlara bağlı olarak, doktorunuz MCH sonuçlarınızın yüksek veya düşük nedenini belirlemek için çeşitli hastalıkların belirleyici olarak görülebileceği farklı testler de isteyebilir.

 

MCH Bozukluğu Tedavisi

 

Doktor MCH düşüklüğü seviyelerinin altında yatan ana nedeni tespit ettikten sonra uygun şekilde bir tedavi planı hazırlar. MCH düşüklüğü neden olur ile ilgili aslında en önemli neden demir eksikliği anemisidir. Demir eksikliği sorununun önüne geçmek için doktorunuz aşağıdaki önerileri verecektir;

 

  • Demir takviyesi alımı
  • Beslenme düzenine demir içeren sebzeleri ekleme
  • Demirin düzgün şekilde emilimi için gerekli olan B-6 vitamini alımı
  • Demirin bağırsak emilimini artırmaya yardımcı olan daha fazla lif tüketimi yapılması
  • Günlük kalsiyum ihtiyacını aşmamak, çünkü vücut demiri daha zor emer.

 

MCH düşüklüğü nedenleri arasında yer alan demir anemisini önlemek tedavi konusunda en önemli adımdır. Bunun için beslenmede yeterli düzeyde B- 6 vitamini ve demir desteği alındığından emin olunması gerekir. Demir bakımından zengin olan gıdaların tüketilmesi gerekir. Bu gıdalar;

 

  • Bezelye
  • Kümes havyaları
  • Kırmızı et
  • Ispanak
  • Fasulye olabilir.

 

B-6 vitamini açısından zengin olan gıdaların tüketilmesi gerekir. Bu gıdalar;

 

  • Ispanak
  • Tatlı patates
  • Somon balığı
  • Tavuk eti
  • Orkinos balığı
  • Muz

 

Bu gıdaların düzenli bir şekilde tüketilmesi çok önemlidir. Gıdalar düzenli şekilde tüketildiği zaman vücuda uzun dönemde fayda sağlar ve düşüklüğün önüne geçer. Düzenli ve sağlıklı bir beslenme uygulaması olmazsa, sağlıklı bir yaşam olması mümkün değildir. Bu nedenle  uzman hekimler beslenme ile ilgili tavsiyelerinin hepsine eksiksiz olarak uyulmasını ister. Ayrıca uzmanlar bu sorun için takviye ilaç da verdiyse bunların da düzenli ve aksatılmadan kullanılması gerekir. Bu sayede MCH düşüklüğünün önüne geçilir ve demir eksikliği anemisinin de önüne geçilmiş olur.

Yorum bırak