Tüm erkeklerin % 15’inde ve infertilite yani kısırlık sorunu ile başvuran erkeklerin %40’ında saptanan bir sorundur. Testis damarlarında genişleme ve varisleşmenin sebep olduğu kısırlık sorununa Varikosel denir. En sık karşılaşılan ve mikro cerrahi ameliyatı sonucunda tedavi edilebilen bir hastalıktır. Varikosel, testislerdeki sıcaklık artışı ile toplardamardaki kanın organa geri akımına neden olur ve sonrasında mikro dolaşımı etkileyerek sperm üretimini olumsuz yönde etkiler. Bu nedenle kısırlık sorunu ortaya çıkar. Kanın geri akımı sonrasında; sperm sayısı, sperm hareketliği, sperm yapısı ve kromozal yapısına etki ederek, döllenme kapasitesini düşürmektedir.

Varikosel skrotum adı verilen yumurtalık keselerinde, yumurtalıkların etrafında oluşan varisli damarlardır. Genellikle sol tarafta daha sık görülür. Kısırlık faktöründe büyük bir rolü olduğu için önemli bir konuma sahiptir.  Çocuk sahibi olamama durumunda saptanan bu problem pek fazla belirti vermemesine rağmen ağrı gibi belirtileriyle kendini göstererek, bir an önce tedavi edilmesi gereken bir hastalık olmaktadır. Genellikle 20 ila 30 yaş grubunda görülmektedir.

Varikoselin ne gibi belirtileri vardır?

Varikosel pek fazla belirti gösteren bir hastalık değildir. Ancak ilerlemesiyle testislerde ağrıya neden olmaktadır. Hafiften orta dereceli şiddete kadar görülen bu ağrılar, genellikle uzun süreli oturma, ayakta durma gibi nedenlerden dolayı artış gösterir. Ağrılar geceleri, yatağa yatmadan önce daha yoğun hissedilebilir ve sabah kalktığınızda ağrı hafiflemiş veya geçmiş olabilir. Damarlardaki genişleme, ilerleyen zamanlarda dışarıdan görülecek kadar belirginleşir.

Neredeyse bacaklarda görülen varis benzeri bir şekil alabilmektedir. Varikosel ilerledikçe ağrı, damarların şişmesi gibi belirtiler daha yoğun hissedilir ve testislerin küçülmesin gibi durumlar söz konusu olabilir. Ama bu belirtilerin her hastada görülebileceğini söyleyemeyiz.

Varikoselin neden olur?

Varikoselin, testislere doğru ve tersi yönde kan taşıyan damarların kapakçıklarında oluşan sorunlardan meydana geldiği düşünülmektedir. Ama bu damar kapakçıklarının neden fonksiyonunu yerine getiremediği konusunda kesin bir bilgi yoktur. Yani damar kapakçığının düzgün çalışmadığı durumlarda kan akışının düzeni bozulur ve damarlar esneyerek genişlemeye başlar. Genellikle ergenlik döneminde başlayan varikosel daha çok testis torbasının sol tarafında görülür. Fakat varikosel tek bir testisi etkilese bile her iki testisin sperm üretimi azaltabilir.

Kısırlık Ve Varikosel

Varikosel erkek kısırlıklarının neden olduğu başlıca hastalıklardan bir tanesidir. Kısırlık sorunu ile doktora başvuran erkeklerin ortalama % 40’ında varikosel saptanmıştır. Sperm üretimini sağlayan testislerde meydana geldiği için sperm üretimini direkt etkilemektedir. Etkilenen spermler döllemeyi sağlayacak kapasiteye sahip olamadığı için tedavi edilemediği sürece normal yollardan çocuk sahibi olmayı engelleyecektir. Varikoselin yol açtığı kısırlık sorunlarının tedavisi oldukça başarılı olmaktadır.

Hatta tedavi olan erkeklerin gebeliğin oluşumundaki oranlarının arttığı yönünde bazı görüşler bulunmaktadır. Ama bazı uzmanlarda varikoselin ameliyatlarının gebelik oranına hiçbir şekilde etki etmediğini ve erkek kısırlığının tedavisi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulamıştır. 

Ancak her iki tarafında kabul ettiği bir gerçek bulunmaktadır. Varikosel ameliyatlarının ardından sperm sayısının ve sperm kalitesinin yükseldiği yönündedir. Operasyondan yaklaşık 3 ay sonra sperm sayısında artış görülmektedir. Ama halen bu konuda araştırmalar ve tartışmalar devam etmektedir.

Varikosel nasıl teşhis edilir?

Varikosel teşhisi genellikle fiziksel muayene ile yapılabilmektedir. Doktor fiziksel muayeneyi tanı için yeterli bulmazsa eğer, testis torbası (skrotal) röntgeni isteyebilir.

Varikosel Tedavisi

Varikosel tedavisinde kullanılacak yöntem varikoselin ve hastanın durumuna göre belirlenmektedir. Eğer varikosel herhangi bir belirtiye neden olmuyor ise hiçbir müdahale yapılmaz. Hafif belirtilere sahip ise, destekli iç çamaşırları kullanılabilir. Genellikle sağlıklı, genç yetişkin erkeklerde görülen varikoselin takibi için yıllık kontrollerin yapılmasında fayda vardır. Ergenlik dönemlerinde ortaya çıkan varikosel, testisin tam boyuna ulaşmasını engelleyebileceği için tedavisinin yapılması gerekebilir.

Bu aşamada cerrahi olmayan 2 farklı yöntem kullanılabilir. Birincisi, genişleyen damarların bağlanarak büyümelerinin önlenmesi, ikincisi ise genişleyen damarlara özel bir kimyasal madde enjekte edilerek (embolizasyon) bu damarların iptal edilmesidir. Her iki yöntemde oldukça etkili bir tedavi sunmaktadır ve doktorunuz bu aşamada yöntemlerin avantajları ve dezavantajları konusunda size detaylı bir şekilde bilgi verecektir. Varikosel ağrıları düzenliyse ve diğer tedavi yöntemleri ile başarı sağlamadıysa eğer “varikosel onarımı” adı verilen cerrahi müdahale yöntemine başvurulabilir. Bu tedavi yöntemi çoğunlukla varikoselin yol açtığı kısırlık sorununa çözüm odaklı kullanılmaktadır.

Varikosel operasyonu sırasında lokal veya genel anestezi uygulanabilir. Ameliyat sırasında sorunlu damarlar temizlenir ve bu damarlara doğru olan kan akışı kesilir. Varikosel ameliyatı “mikro cerrahi” operasyonlar kategorisinde yer alır. Ve ameliyattan sonra hasta genellikle 4 sat içinde evine dönebilecek durumda olur. Ameliyat bölgesinde oluşabilecek ağrılar için ağrı kesiciler yardımcı olacaktır. Ameliyatı takip eden 1-2 gün hastanın ağır fiziksel aktivitelerden uzak durması gerekir. Ameliyattan bir hafta sonra hasta normal hayatına dönebilir.

Write A Comment